دوران بارداری

   

   دانستنی های کلی

 مراقبت های کلی بارداری

 

 نخستین بارداری

داروها در بارداری

ورزش دردوران بارداری

 

گروه  مامایی

 

 

 

 محاسبه اضافه وزن در دوران بارداری

 

جنین نوشت  

 

انتخاب ، حق ماست !

                                       

   مادر به شوخی به پدر گفت : امییدوارم موهایش به خانواده شما نرود وگرنه در سی سالگی مثل تو کچل خواهدشد .

 

   پدر هم بلافاصله جواب داد : من هم امیدوارم اشتها و هیکلش به شماها نرود وگرنه در سی سالگی 100 کیلو خواهد

 

  شد ! مادر که خوش اش نیامده بود، گفت : اولا من فقط کمی اضافه وزن دارم و هشتاد کیلو بیشتر نیستم . دوما هنوز

 

   که بیست و هفت سالم است ؟ پدر هم گفت : خب برای همین گفتم  وقتی سی ساله شود می شود 100 کیلو !

 

   گفتن این متلک پدر باعث شده مادر تا الان یک لیست 50 تایی از نقایص و مشکلات خانواده پدریم  ردیف کند که حتی

 

   اگر فقط یکی از آن ها به من برسد ، هیچ کس حاضر به ازدواج با من نخواهد بود !

                                                                                                                          مهرداد صدقی ،هفته نامه سپید سال5 ش.217

 

  افزایش وزن در دوران بارداری

 

افزایش وزن در بارداری اجتناب ناپذیر است. رشد ونمو جنین شما به آن بستگی دارد! اما این که برای 2 نفر می خورید ، دلیل موجهی برای دو

 برابر کردن مقدار خوراک تان نیست ! از روش های سالم و سودمند برای کنترل افزایش وزن در بارداری تان و حمایت از سلامت جنین تان

 استفاده کنید . با این کار ، از دست دادن چند کیلو گرمی از اضافه وزن را پس از زایمان تان نیز ساده تر می سازید .یک برنامه برای پیش بینی 

 کلی اضافه وزن که برای همه درست از آب درآید وجود ندارد. این که شما چقدر می توانید وزن اضافه کنید به عوامل گوناگونی بستگی دارد از

 جمله وزن شما در پیش از شروع بارداری و نمایه توده بدنی شما یعنی ( BMI ) و نیز سلامت شما و جنین تان هم  در آن نقش دارند. در سه

ماهه نخست بارداری ، در بیشتر خانم ها نیازی به افزایش وزن زیادی نیست که این خبر خوبی است بویژه اگر شما دجار ناخوشی و تهوع صبح

گاهی گردید.

کاهش وزن در بارداری برای شما مادران باردار مناسب نیست زیرا کاهش وزن با سوختن ذخایر چربی همراه است که می تواند مواد مضری

 برای جنین دربر داشته باشد. شما می توانید با گروه مامایی تان در باره تمرین ها و  ورزش های دوران بارداری مشورت نمایید . امروزه کلاس

 های آمادگی برای زایمان شامل ، ورزش های دوران بارداری شامل ورزش های آئروبیک ، کششی ، یوگا ، حرکات موزون ، تمرینات تنفسی و

ریلاکسیشن ( آرام سازی )، و... به همرا ه DVD و cd های آموزشی و نیز  انواع کلاس های  on line وجود  دارد که برخی ازآن ها ، در کشور ما

نیز در دسترس است .

  مراقبت های بارداری در ایران در حال رسیدن به مرحله نوینی  است که اساس آن را آموزش تشکیل می دهد. توضیحاتی کامل تر در باره

 ورزش های دوران بارداری و موارد  احتیاط و .... را می توانید در بخش ورزش در دوران بارداری مطالعه نمایید . باید ها ونباید ها را در بخش دوران

 بارداری چه مواردی بی خطر است ببینید و بهتر است سری هم به بخش مواد غذایی در دوران بارداری بزنید .

همیشه به خاطر داشته باشید که رشد جنین فرآیندی است نیازمند انرژی

 افزایش  وزن در دوران بارداری به کجامی رود؟

 اینگونه فرض می کنیم که نوزاد شما بین 3000 تا 3600 گرم ( بین 8 -7پوند) وزن داشته باشد ، این مقداری از اضافه وزن مربوط به بارداری،

 است اما بقیه آن از کجاست؟ با یک مثال توضیح می دهم:

  وزن نوزاد: 6/3 - 3 کیلوگرم

  بزرگ تر شدن پستان ها :حدود 4/1 - 5/0 کیلوگرم

 بزرگ تر شدن رحم : تقریبا 1 کیلوگرم

  وزن جفت : تقریبا 1 کیلوگرم

  وزن مایع آمنیوتیک (رحم)  : تقریبا 1 کیلوگرم

  افزایش حجم خون : حدود 8/1 - 4/1 کیلوگرم

  افزایش کلی  حجم مایعات : حدود 8/1 - 4/1 کیلوگرم

  ذخایر چربی  : حدود 6/3 - 7/2  کیلوگرم

 چند راهنمایی ساده در باره خوراک ها در دوران بارداری

  شاید کار ساده ای باشد و بتوانید به راحتی نیاز تان به کالری اضافی را با مواد غذایی بی ارزش و یا خرت و پرت تامین کنید ولی این کار مواد

 مغذی مورد نیاز را برای رشد و نمو در اختیار جنین تان قرار نمی دهد . بنابراین بهترین روش، خودداری از خوردن زیاد و نیز جایگزین کردن خوراکی

 ها یتان با خوراک های با ارزش و غنی ولی دارای حجم کمتر،است . 

راهنمایی های زیر را در نظر داشته باشید.

   نان و ماکارونی و پاستای سفیدتان را با نوع غنی شده یا غلات کامل جایگزین نمایید .

   به جای خوردن برگر و سیب زمینی سرخ شده ، سالاد را  با سسی بدون چربی میل کنید .

   به جای خوردن یک تکه شیرینی یا کلوچه ، یک تکه میوه میل کنید .

   آب میوه هایی که کلسیم و سایر مغذی ها به آن افزوده شده باشد ، بنوشید .

   خوراک تان را روزانه در 6 - 5 نوبت (وعده) میل کنید.

   میان وعده هایتان را از خوراکی های سبکی مانند مغز ها ، کشمش ، پنیر با  بیسکوییت های غیر  شیرین ، میوه های خشک ، بستنی و

 ماست انتخاب کنید.

   یک قاشق کره بادام  زمینی را روی نان تست ، نان خشک ، سیب ، موز یا کرفس بمالید، البته اگر به آن حساسیت ندارید . یک قاشق

خوراک خوری از کره بادام زمینی دارای تقریبا 100 کالری انرژی و 7 گرم  پروتئین است .

محاسبه اضافه وزن مجاز در بارداری:

 

     معمولا  افزایش 300 کالری در روز یا افزایش 15 درصدی انرژی در دوران بارداری به نسبت پیش از بارداری توصیه می کنیم . هر بارداری ،

 

 تقریبا 60000 کیلو کالری بیش از نیاز عادی متابولیسم ،  به انرژی نیاز دارد . بنابراین شما در هنگام بارداری باید بتوانید تعادلی در خوراک تان

 

برقرار کنید. خوراکی هایی گوناگون و متعادل که انرژی کافی برای رشد و ترمیم سلول ها را فراهم نماید . میزان افزایش وزن مناسب برای خانم

 

ها در دوران بارداری بر اساس نمایه توده بدنی ( BMI ) مربوط به پیش از بارداری محاسبه می شود . کمیته بین المللی علوم تغذیه ،

 

 افزایش وزن مجاز در بارداری را بر اساس جدول زیر پیشنهاد کرده است . در ایران ما اغلب از این جدول استفاده  می کنیم .

 

 

 ( نمایه )  توده بدنی وزن ( BMI ) =  وزن بر حسب کیلو گرم  تقسیم بر قد بر حسب متر به توان 2     

 

 

راهنمای اضافه وزن در دوران بارداری
 

 

شاخص ( نمایه )  توده بدنی وزن                                                 میزان افزایش وزن مطلوب در دوران بارداری

  کم تر از 19.8 ( لاغر  )

    18 - 12.5 کیلوگرم

  26  - 19.8 ( طبیعی )

    16- 11.5  کیلوگرم

   29 - 26 ( اضافه وزن )

    11.5 - 7   کیلوگرم

   بیش از 29 ( چاق )

      9 - 6    کیلوگرم 

 اگر با وزنی طبیعی بارداری تان آغاز شده باشد ، شما تنها به کمتر از 2 کیلوگرم (چند پو ند) اضافه وزن درسه ماهه نخست نیاز دارید. شما

 می توانید با دریافت روزانه  200 - 150 کالری  اضافی ، به آن دست پیدا کنید یعنی  مثلا با مصرف 8 اونس (    گرم ) ماست کم چرب در روز .

 افزایش وزن پایدار در سه ماهه های دوم و سوم  مهم تر است بویژه اگر شما در آغاز بارداری دارای وزن طبیعی و یا وزنی پایین تر از وزن

 طبیعی باشید .

 این امر یعنی  افزایش وزنی حدود 8/1 - 4/1 کیلوگرم در ماه تا  هنگام زایمان . شما با دریافت 300 کالری اضافی در روز  که مثلا می شود نصف

یک ساندویچ کره بادام زمینی و ژله و همراه با یک لیوان شیر که سرشیر آن را گرفته باشید، می توانید آن را تامین کنید .

 اگر وزن شما در آغاز بارداری کمتر از نرمال ( دارای  BMI   کم تر از 19.8 ) هستید ، حتما از گروه مامایی مشاورتان راهنمایی بخواهید .          

خانم هایی که با وزن طبیعی ( دارای نمایه  26 - 8/19 ) باردار می شوند ، به طورمتوسط در سه ماهه نخست تقریبا 2 - 5/1 کیلوگرم و در سه

ماهه دوم و سوم ، هر هفته 450 گرم (حدود 8/ 1 کیلوگرم در ماه) افزایش وزن دارند.

  برای افزایش وزن در کشور های مختلف راهنما و آیین نامه هایی مخصوص دارد که با تفاوت هایی ، در یک چهارچوب کلی قرار می گیرند . برای

 نمونه در ذیل راهنمای مایو کلینیک آمریکا آمده است .

Pre-pregnancy weight

                   وزن پیش از بارداری

Recommended weight gain

اضافه وزن مجازدر بارداری

Underweight :  BMI  less  than  18.5 

زیر وزن ( BMI کمتر از 5/18  )

            about 13 to 18 kilograms

            تقریبا    28 -  18  کیلوگرم

 

Normal weight :   BMI     18.5    to   24.9

   وزن طبیعی ( BMI بین 5/18 تا 9/24 )

           about 11 to 16 kilograms

            تقریبا    16 -  11  کیلوگرم

 

Overweight :  BMI      25     to    29.9

 بالای وزن  (  BMI   بین  25  تا    29 )

          about 7 to 11 kilograms 

         تقریبا    117  کیلوگرم

Obese :  BMI     30     or greater

چاقی زیاد  ( 30یا بیشتر   :   BMI    )

         about 5 to 9 kilograms  

         تقریبا    95  کیلوگرم

     

خانم های بارداری که پیش از آغاز بارداری ، بالای وزن طبیعی هستند

اضافه وزن داشتن ، الزاما به این معنا نیست که شما نمی توانید بارداری سالم و بی خطری را داشته باشید ! اگر چه روشن شده است که

درخانم های چاق طی بارداری ، تمایل بیشتری برای ابتلا به مسایلی مانند فشار خون بالا ، دیابت بارداری و افزایش میزان بروز سقط  وجود دارد

 بسیار اهمیت دارد که شما در بارداری به مقادیر مناسب و مشخصی از اضافه وزن برسید . به هر حال اگر شما در این گروه قرار می گیرید ، در

 این دسته از خانم ها نیز نیاز به افزایش وزن مجاز وجود دارد که برای وزن گرفتن جنین اساسی است . البته بسیار مهم است که با دقت میزان

افزایش وزن را کنترل نمایید . اگر شما افزایش وزنی بیش ازمیزان مجاز توصیه شده برای دوران بارداری پیدا کنید و پس از زایمان نتوانید اضافه

 وزن تان را از دست بدهید، سلامتی شما  برای بقیه عمرتان ، در معرض خطر قرار می گیرد .

  آیا کاستن وزن هنگام  بارداری ، خطری ندارد؟ در برخی موارد ی که خانمی وزن بالای نرمال داشته باشد و یا زیاد چاق باشد و یا همراهی با

دلایل پزشکی ، می توان در دوران بارداری و حتما زیر نظر گروه مشاورین پزشکی وزن کم کرد و خطری ندارد ولی اگر نیازمند راهنمایی بیشتر

 هستید حتما با گروه مامایی تان در میان بگذارید .

 خانم های بارداری که پیش از آغاز بارداری ، زیر وزن طبیعی هستند

اگر وزن شما کمتر از وزن طبیعی است،  برای شما بسیار اساسی و ضروری است که در دوران بارداری تان به مقدار مناسب و لازم وزن بگیرید

، بویژه در سه ماهه دوم وسوم این امر اهمیت دارد . بدون این افزایش اضافی وزن ، ممکن است کودک شما  با وزن کم هنگام تولد ( low birth

 weight )  و یا زودتر از موعد  ( preterm labor ) به دنیا بیاید. حتما از گروه مامایی مشاورتان در این باره راهنمایی بخواهید .          

موارد دوقلویی ، چند قلویی

 در برخی منابع، افزایش وزن در موارد دوقلویی 21 - 18 کیلوگرم و در موارد سه قلویی افزایش  27 -  5/22 کیلوگرمی ذکر شده و دربرخی منابع

 دیگر افزایش وزن برای بارداری بیش از یک قلو ، 5/20 - 16 کیلوگرمی پیشنهاد شده است . اگر شما بارداری دو یا چند قلویی دارید ، شما به

 اضافه وزن بیشتری دارید. بهتر است برای دریافت اطلاعات دقیق تر با گروه مامایی خود مشاوره نمایید .

 وزن گرفتن و دوران پس از زایمان

 این که چقدر و چطور وزن اضافه کرده باشید، روی وضعیت پس از زایمان تان اثر دارد. اگر طبق  راهنمایی و با ورزش و برنامه سالمی که به

 شما توصیه شده باشد، رفتار کرده باشید،پس از زایمان در وضیت مناسبی خواهید بود. به یاد داشته باشید که شیردهی بسیار سریع ذخایر

 چربی انباشته شده در دوران بارداری را مصرف می کند.تولید شیر روزانه تقریبا 1500 - 1000 کالری انرژی می گیرد. اگر شما بیش از اندازه

مورد نیاز وزن گرفته باشید. شما به تلاش بیشتری نیاز دارید  ولی مایوس نشوید! اگر چه یاد آوری می کنم برای همه خانم ها نگهداری میزان

وزن در محدوده سلامت، اساسی است. 

 ورزش های پس از زایمان به دلایل گوناگونی سودمند است ، از جمله دلایل زیر:

    - از دست دادن وزن

    -  تقویت عضلانی، برای نگهداری و حمل نوزاد کمک می کند

    -   قابلیت کشسانی و انعطاف 

    -  کمک به بهبود افسردگی پس از زایمان    

    -  افزایش اعتماد به نفس

  مشاوره و کمک گرفتن از گروه مامایی  

همیشه به خاطر داشته باشید که رشد جنین فرآیندی است نیازمند انرژی . به یاد داشته باشید هدف از وزن گرفتن ، چاق شدن نیست .

 هدف تامین نیاز های جنین برای رشد ونمو است که فرآیندی نیازمند انرژی است . با کمک  گروه مشاوری که در دوران بارداری تحت نظرش

 هستید، وزن دوران بارداری تان را کنترل کنید . مشاور شما در این مورد حتی می تواند کارشناس تغذیه ای آشنا با رژیم های دوران بارداری

 باشد و یا گروه مامایی تان، خودشان کسی را برای این کار توصیه می کنند . کار مشاور یا مشاورین مامایی ، دادن پیشنهادهایی برای افزایش

 کالری در و یا کاهش  آن صورت نیاز است و کار اصلی شما استفاده از خوراک های سالم و مفیدی است که مشاورتان به شما در ویزیت های

 منظم  دوران بارداری توصیه می کند .

   خدمات تارنما

 اگر شما باردار هستید و یا می خواهید اقدام به بارداری نمایید  وتمایل دارید که از میزان  BMI  و اضافه وزن مجاز خود در بارداری آگاهی یابید ،

می توانید با پر کردن فرم زیر ، با پست الکترونیکی ، پاسخ خود را دریافت نمایید.

نمونه : اگر پیش از آغاز بارداری وزن شما 53 کیلو گرم و قد شما 158 سانتی متر یعنی 58/1 متر باشد ، نمایه توده بدنی شما براساس فرمول

محاسبه   BMI برابر است با :    حدود 21  

این نشان می دهد که شما دارای وزن  محدوه طبیعی ( 26  - 19.8 ) بوده و برای دوران بارداری تان افزایش وزنی در حدود  16- 11.5  کیلوگرم 

 کیلوگرم برای شما مجاز است .        

 

  

                 
   ابزار تعیین BMI 

   وزن پیش از بارداری تان چقدر بوده است ؟                  ...........

   قد شما چند سانتی متر است ؟                             ...........

   آیا بارداری تان دوقلو است ؟                   بلی                 خیر

   آدرس پست الکترونیکی خود را وارد کنید.

                                                                  تایید   

 

   پیدا کردن اضافه وزن مجاز  

  در هفته چندم بارداری هستید ؟                      ..........

  اولین روز از  آخر ین عادت ماهانه تان چه روزی بود در جدول زیر بنویسید.

                                                             روز / ماه / سال  

                                                                      تایید              

                                               آدرس پست الکترونیکی خود را وارد کنید.

                                                                  تایید   

 

هرگز از رودی که خشک شده است به خاطر گذشته اش سپاس گزاری نمی کنند . . .

 

  نرجس شیرآقایی

بازنگری و روزآمد :   1389                                                                                                                                       Last Updated  

 

Sources

http://www.babycenter.com/pregnancy-weight-gain-estimator

http://www.webmd.com/baby/guide/healthy-weight-gain

http://www.mayoclinic.com/health/pregnancy-weight-gain

Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelines. Kathleen M. Rasmussen and Ann L. Yaktine, Editors; Committee to Reexamine IOM Pregnancy Weight Guidelines; Institute of Medicine; National Research Council; 2009.

, About.com Guide

منابع

       -  پروانه رضا سلطانی،دکتر سوسن پارسای ،1384، بهداشت مادر و کودک ، دوم ، تهران ، سنجش، 120-122

      -   رنجبر سهیلا ، 1387، رافابس (چشم به راهم باش )،اول، تهران، تیمورزاده،

      - جین مک دوگال ، ترجمه شادی اسدی،1389، بارداری هفته به هفته ، دوم، تهران، بابازاده، شابک  0-70-6772-964-978

 

    دانش خود را با دیگران در میان بگذار . این تنها راه جاودانگی است . دالایی لاما

اطلاعات این تارنما صرفا برای اهداف آموزشی است و جنبه تشخیصی و درمانی ندارد. در صورت نیاز ، برای دریافت اطلاعات تخصصی ، تشخیصی و درمانی با گروه مامایی مشاور خودتان تماس بگیرید . بکارگیری مطالب تارنما با ذکر نام تارنما بلا مانع است زیرا  زکات دانش ، نشر آن است.                                                                                           ن . شیرآقایی