در این بخش مقالاتی که پژوهشگران ونویسندگان علوم پزشکی در باره موضوعات وابسته نوشته اند، آمده است.

 یادآوری می نمایم مقالاتی که به صورت مشترک با خودم نگاشته شده است، در بخش نوشتار ماهانه آمده است.  

 

مزايا و محدوديت های مصرف ماهی در طی بارداری

     ماهی يك منبع بسيار غنی از پروتئين با چربی كم است و حاوی اسيدهای چرب غيراشباع n-3  مهمی می باشد كه خطر بروز

  بيماری های قلبی را در بالغين كاهش می دهد. در طی حاملگی، اسيدهاي چرب امگا 3 (Omega-3 fatty acids) در كاركردهای

  مختلف مادری و جنينی از قبيل تشكيل جفت، هوموستاز مادر (Maternal homeostasis)، تكامل عصبی جنين و فرآيندهای حياتی

  ديگر به منظور پيشرفت حاملگي طبيعي و همچنين در سلامت كودك و مادر مشاركت دارند. مزايای مصرف ماهی در دوران حاملگی

  و شيردهی به دريافت دو نوع اسيد چرب امگا 3 يعنی Docosahexaenoic acid و Eicosapentaenoic acid مربوط می شود. هر دوی

  اين ها جذب سريعی در مغز در حال تكامل جنين در طي حاملگي و سال های اوليه ی زندگی كودك دارند. علاوه بر اين، افزايش

  مصرف ماهي در طي حاملگي و شيردهي با كاهش معناداری در ميزان وقوع زايمان پرترم، خطر محدوديت رشد داخل رحمی، افزايش

  فشار خون مرتبط با حاملگی همراه است؛ هم چنين باعث افزايش ضريب هوشی (IQ) كودك می گردد.

  مصرف ناكافی اسيدچرب امگا 3 ممكن است احتمال وقوع زايمان زودرس را افزايش دهد. اخيراً يك مطالعه ی كوهورت (آينده نگر) بيان

  نموده است كه شيوع زايمان پرترم در زناني كه از خوردن غذاهاي دريايي اجتناب كرده اند، 1/7 % بوده در حالي كه اين ميزان در

  زناني كه هفته اي يك بار از ماهي تغذيه مي نموده اند، 9/1%‌بوده است. در مطالعه ی ديگری كه اخيراً انجام پذيرفته، ثابت شده

  است؛ احتمال ميزان وقوع پره اكلامپسی در زنانی که سطح اسيدهای چرب امگا 3 پايين بود، 7.6 برابر بيش تر بوده است.

  در مطالعه اي كه روي زنان حامله با اختلال افسردگي شديد انجام پذيرفته است، پيشنهاد گرديده كه مصرف مكمل های دارای

  اسيدهای چرب امگا 3 در هنگام بارداری، تأثيرات درماني معناداری را ايجاد نموده است.

  علاوه بر نتايج بارداری های موفق، مقالات بسياري پيشنهاد می كنند كه مصرف كافی اسيدهای چرب امگا 3، فوايد زيادی برای

  سلامت عمومی بدن دارا ميی باشند از قبيل كاهش خطر بيماری های مختلفی مانند سرطان سينه، پوكی استخوان، بيماری های

  قلبی، مشكلات آرتريت، بيماری های روانی و بيماری آلزايمر.

 به نظر می رسد مزايای مصرف غذاهای دريايی در طي حاملگی حتا براي تكامل كودك هم مؤثر باشد. مصرف ماهي در زمان بارداري

 و دريافت مقادير كافي اسيدهاي چرب امگا 3 در طي بارداری و شيردهی با كاهش بيماری های آلرژيك، بهبود هماهنگی دست و

 چشم، افزايش عملكرد شناختی و رفتاری، بهبود رفتار خواب و كاهش خطر مشكلات متابوليكی مانند ديابت نوع يك در فرزندان همراه

  است.

 كاهش ميزان فلج مغزی(Cerebral palsy) و بهبود ضريب هوشی كه در سن چهار سالگی اندازه گيری شده است، مؤيد فوايد مصرف

 طولانی مدت مادر از منابع غذايی دريايی حاوی اسيدچرب امگا 3 در طی بارداری و شيردهی برای كودك می باشد. مطالعات اخير

 پيشنهاد می كنند مصرف بيشتر اسيدهای چرب ضروری بايد قبل از حاملگی شروع شود تا به ميزان كافی در بافت مادری ذخيره شود

 تا متناسب با رشد جنين وجود داشته باشد.

 برخلاف اين مزايا، تعدادي زيادي از ماهيان، منبع غني از جيوه هستند. جیوه(Mercury)يك سم زیست محیطی است که در اکوسیستم

 آبزیان یافت می شود. اين سم به درجات مختلفي در ماهی و ديگر گونه هاي دريايي موجود است، خصوصاً در حيوانات شكارچي كه

 عمر زيادي دارند و در رأس زنجيره ي غذايي دريايي قرار مي گيرند. ماهيان مسن تر و برزگ تر، ميزان جيوه ی بالاتری دارند.

 افرادي كه ميزان زيادي از غداهاي دريايي آلوده را مصرف می كنند، ممكن است غلظت های فلزات سنگين در بافت های بدنشان بيش

 تر از ساير افراد باشد. جيوه يك عامل ناهنجاري زا (Teratogen) و يك توكسين عصبي (Neural toxin) در تكامل جنين و كودك محسوب

 می شود. جنين در طي دوره یاندام زايی (Organogenesis)، نسبت به در معرض جيوه قرار گرفتن حساس تر می باشد.

 اثرات سو قرارگيری در معرض متيل جيوه (Methylmercury) در داخل رحم و يا در زمان كودكی بيش تر مربوط به عوارض عصبي می   

 باشد زيرا يون جيوه در مغز تجمع می يابد. مسموميت عصبی شديد، می تواند به اشكال گوناگوني مانند تأخيرات شناختی، رفتاری و

 تكاملی، اختلالات تشنجی، كوری، عقب ماندگی ذهنی و كره آتتوز (Choreoathetosis) بروز پيدا كند.

 قرارگيری در معرض Polychlorinated biphenyls (PCBs) با تغييرات عصبی رفتاری مشابه از قبيل رفلكس های غير طبيعی، عدم تكامل

 اعصاب حركتی، تكامل مغزی كند، تغيير در فعاليت حافظه و كاهش توانايی سيستم ايمنی همراه است. مطالعات متعددی ارتباط بين

 سطح جيوه ی خون و قرار گرفتن در معرض متيل جيوه را از طريق مصرف ماهی نشان داده اند. در بعضی جمعيت هايی كه از ماهی

 تغذيه می كنند، وابستگی بين سطوح جيوه ی مادری، كه در زمان حاملگي در معرض قرار گرفته و تأخير در رشد فرزندان شان گزارش

 شده است. ميزان زياد دريافت غذاهای دريايی با سطوح بالای جيوه در نمونه های خون بندناف (Umbilical cord blood) و هم چنين

نمونه های خون و بافت مادری همراه است. نتيجه گيری: اجتناب كامل از مصرف ماهي به هيچ عنوان توصيه نمی شود زيرا ميزان

 مصرف محدود و مناسب آن تأثيرات مثبت و زيادی در سيستم قلبي عروقی و تكامل عصبي دارد و بنابراين وجود آن در رژيم غذايي

 خانم ها و فرزندان آن ها بسيار حائز اهميت است. خانم ها بايد در مورد مزايا و خطرات احتمالی مصرف ماهی اطلاعات كافي را كسب

 نمايند؛ همچنين در مورد ماهيانی كه بايد از مصرف آن ها در طي تكامل اوليه و سال هايی كه قصد بچه دار شدن دارند، پرهيز كنند.

 اخيراً توصيه می شود كه مصرف غذاهای دريايی مانند لايت (نه آلباكر)، كنسرو ماهی تون، سالمون و يا ميگو (Shrimp) به دو بار در

  هفته محدود گردد و از مصرف ماهيانی مانند شمشير ماهی (Swordfish)، كوسه ماهی (Shark)، ماهی خال خالی (Mackerel) و

  تايل فيش (Tilefish) كه خصوصاً از لحاظ جيوه غنی هستند، پرهيز شود.                               

 23/10/90                                                                    دکتر دانیال صفرپور دامپزشک

 

 

افسردگی پیش از زایمان

بر اساس یک بررسی تازه، پژوهش گران دریافته اند که جنین انسان "حساس" است و از وضعیت روحی و روانی مادر تاثیر می پذیرد.

در دانشگاه اروین(Irvine) در کالیفرنیا، پژوهش گران بابررسی روی خانم های بارداری، افسردگی پیش و پس از زایمان را در آن ها

 آزمودند. هم چنین نوزادان این مادرها را نیز پس از زایمان، برای بررسی چگونگی و میزان رشد نوزادان مورد ارزیابی قرار دادند.

نشان داده شد(دریافتند) پایداری وضعیت روحی خوب مناسب و سازگار مادر، در سلامت نوزاد نقشی مهم دارد. در این بررسی، دیده

 شد که در نوزادانی که مادران شان افسردگی نداشتند یا افسردگی پیش از زایمان (دوران بارداری) و پس از زایمان داشتند؛ رشد

 نوزادان در بهترین شکل بود.

از دیگر سو پژوهش گران دریافتند در نوزادانی که در دوران بارداری افسرده بودند و پس از زایمان افسردگی شان از بین رفته بود و نیز

مادرانی که در بارداری افسردگی نداشتند اما افسردگی پس از زایمان گرفته بودند، رشد نوزادان کندتر بود.

پژوهش گران انجام دهنده بررسی، از دقت زیاد نتیجه این بررسی (که در شماره آتی مجله علوم روان شناختی چاپ می شود) شگفت

زده شدند.

نویسندگان این بررسی در مجله نوشتند ممکن است برخی به اشتباه گمان کنند که نتیجه این بررسی نشان می دهد که مادری که

 دچار افسردگی پیش از زایمان (دوران بارداری) است، پس از زایمان، به خاطر سلامت نوزادش باید بدون درمان رها شود.

پژوهش
گر این بررسی آقای ساندمن می گوید: یک روش دست یابی منطقی این است که کسانی که افسردگی دوران بارداری دارند را

درمان کنیم زیرا ما می دانیم که چگونه بر افسردگی چیره شویم.

در یک برسی دیگر، آقای ساندمن و همکارانش تفاوت هایی را در ساختار مغزی کودکان بزرگ تری که مادران آن ها دچار اظطراب دوران

بارداری بودند، پیدا کردند. اظطراب، بیشتر وقت ها با افسردگی ارتباط (همراهی) دارد.

آقای ساندمن می گوید ما بر این باوریم که جنین انسان نقشی فعال در رشد خودش دارد و داده های زندگی پس از تولدش را گردآوری

می نماید. او(نوزاد انسان) بر اساس پیام هایی که مادرش به او می رساند، خودش را برای زندگی آماده می سازد.

 

سحر (مریم) آرمند              28 /9/90
 

دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی

 

اطلاعات این تارنما صرفا برای اهداف آموزشی است و جنبه تشخیصی و درمانی ندارد. در صورت نیاز، برای دریافت اطلاعات تخصصی، تشخیصی و درمانی با گروه مامایی مشاور خودتان تماس بگیرید. بکارگیری مطالب تارنما با ذکر نام تارنما بلا مانع است زیرا زکات دانش، نشرآن است.                                                                                                          ن . شیرآقایی  

  نرجس شیرآقایی کوتنایی